Skolyoz Belirtileri ve Tedavisi: Erken Teşhis Neden Bu Kadar Önemli?

Okul çağındaki çocuğunuzun sırtına baktığınızda bir omuzun diğerinden yüksek durduğunu, bele ilişkin kıyafetlerin eşit oturmadığını fark ettiniz mi? Bu bulgular skolyozun erken işaretleri olabilir. Türkiye'de her 100 çocuktan 2–3'ünde anlamlı omurga eğriliği saptanmaktadır. İyi haber: erken yakalandığında VBT gibi modern yöntemlerle cerrahi füzyon yapmaksızın etkili tedavi mümkündür.

Skolyoz, omurganın öne-arkadan (frontal düzlemde) 10 derecenin üzerinde anormal biçimde sağa ya da sola eğrilmesidir. Eğrilik çoğunlukla S veya C şeklini alır. En yaygın türü olan Adölesan İdiyopatik Skolyoz (AIS), 10–16 yaş arasında, kesin nedeni bilinmeksizin ortaya çıkar. Kızlarda ilerleyen vakaların sıklığı erkeklere göre 8 kat daha fazladır.

Çoğu skolyoz başlangıçta ağrısız seyreder; bu nedenle aile bireyleri ya da okul taramaları tanıda kritik rol oynar. Dikkat edilmesi gereken bulgular:

• Omuzların eşit yükseklikte durmaması • Sırtın bir tarafının diğerinden belirgin kabarık görünmesi (jilet sırtı) • Kalçaların dengesiz durması • Öne eğilince sırtta asimetri • İleri vakalarda kronik sırt-bel ağrısı ve kısa nefes alma

VBT, Türkiye'de uygulanan en yeni skolyoz cerrahi tekniklerinden biridir. Büyüme potansiyeli olan 10–16 yaş hastalarında, Cobb açısı 40–65° arasındaykan uygulanır.

Toraks kısmına küçük kesilerden girilir (torakoskopik yaklaşım). Eğriliğin iç tarafındaki omurganın yan yüzlerine vidalar yerleştirilir ve vidalar arasına esnek bir bant (tether) gerilir. Hasta büyüdükçe bant, omurgayı kademeli olarak diker.

VBT'nin temel avantajı: füzyon (kaynama) gerektirmez, hareket kabiliyeti tamamen korunur ve hasta çok daha hızlı iyileşir.

Cobb açısı 25–45° arasında ve büyüme devam ediyorsa korse ilerlemeyi yavaşlatabilir. Ancak korse skolyozu düzeltmez; yalnızca eğriliğin artmasını önlemeye çalışır.

Korse kullanımı için koşullar: • Büyüme plakaları açık olmalıdır (Risser 0–2) • Cobb açısı 25–45° arasında olmalıdır • Günde en az 18–23 saat kullanılmalıdır