Servikal Kosta ve Trasik Outlet Sendromu

Servikal Kosta ve Trasik Outlet Sendromu

Servikal Kosta, normal sayıdaki kaburgalara ek olarak oluşmuşbir yedinci sevikal vertebranın transvers çıkıntısı ile eklem yapan kaburgadır. Bazen sağ ve sol tarafta, bazende tek tarafta bulunur, çeşitli uzunlukta olabilir. Bazı vakalarda normalden uzun bir transvers çıkıntı şeklindedir. Bazen de tam uzunlukta kaburga görünümündedir. Sadece röntgen görünümü gerçek uzunluğu hakkında tam bir fikir veremez.  Çünkü bir bölümü kemik, diğer bölümü fibröz band şeklinde olabileceği gibi, tamamının fibröz band yapısında olduğuna görülmiştür.

Etyoloji: Embriyonun gelişimi sırasında bir oluşum kusuru olarak ortaya çıkar.

Patogenez: Klinik bulguların oluş nedenini daha iyi anlayabilmek için anotomik durumu bilmekte yarar vardır. Normalde, arteria subklavia ve pleksus brakiallis, skaleneus anteriror ile skaleneus medius adaleleri arasındaki bir aralıktan geçerek kola giderler. Zaten dar olan bu aralık, bir de servikal kostanın araya girmesi ile daha da darlaşır, arteria subklavia ve pleksus brakialis bası altında kalır. Skalaneus adaleleri arasındaki bu aralığın darlaşması ve bası ile kendini gösteren bu durum skaleneus antikus sendromu da denir. Bu sendromun ortaya çıkmasında servikal kostanın rolü %50 civarındadır. Diğer nedenler arasında skaleneus adalelerinin spazmı, yapışma yerinde ve tendomundaki anomaliler sayılabilir.

Klinik bulgular: Servikal Kosta bulunan vakaların çoğunda hiçbir klinik bulgu görülmez ve yıllarca varlığın farkına varılmaz. Çok defa başka bir nedenle çekilen radyografilerde tesadüfen bulunur. Klinik bulgu veren vakalarda şikayetler genç yada orta yaşlarda başlar. Klinik bulgular, pleksus brakialis basısı nedeniyle nörolojik, arteria sublavia basısı nedeniyle vaküler bulgular veya ikisinin birden olması şeklindedir.

Nörolojik Bulgular: Ön kolda ve elde ağrı, parestezi ve adalelerde kuvvet kaybı, parmak hareketlerinde zorluk görülür. Ağrı ve uyuşma daha çok elin unlar sinir bölgesinde olur. Kolun durumu değiştirilince, örneğin kol abduksiyon durumuna geçirilince geçer. Eldeki kuvvet kaybı şahsın elinde tuttuğu eşyayı düşürmesi şeklinde kendini gösterir. Zamanla tenar, interossöz ve hipotenar adalelerde atrofi ortaya çıkar.

Vasküler bozukluklar: Radial nabız zayıflar, bazen hiç alınamaz. Ön kolda ve elde siyanoz görülebilir.

Ayırıcı teşhis: Ön kol ve elde nörolojik ve vesküler bozukluklar yapan diğer hastalıkları göz önünde bulundurmak gerekir. Bunlar arasında nörolojik bulgu verenler; servikal sinir köklerinin tümörleri, servikal diskus lezyonu , servikal artroz, servikal sipondilolistezis, akciğer apeksinde tümör (Pancoast), dirsekte unlar nörit,  karpal tünel sendromu, progressif musküler artrofi. Vasküler bulgu verenler; periferik damar hastalıkları, Raynould hastalığı.

Ayrıca teşhiste önemli olan bir husus, servikal Kosta ve skaleneus sendromunda klinik bulguların, omuzun ve kolun aşağı sarkması, elde ağır bir şey taşınması gibi durumlarda artması, kolun abduksiyonu ve omuzun yukarı kaldırılmasıyla azalması veya kaybolmasıdır. Ayrıca skaleneus anterior kasının aşırı kasılması ve aralığı daraltması da semptomları arttırır. Bunu aramak için Adson testi uygulanabilir.Hasta çenesini şikayetleri olduğu çevirir başını yukarı kaldırır, boynuna hipereks tansiyon yapıştırır ve derin nefes alır. Bu esnada basının artması ile ön kol ve eldeki ağrı, parestezi artar, çok defa radial nabız kaybolur.

Tedavi: Klinik bulguların derecesine göre değişir. Gelip geçici hafif bulguları olan vakalarda, omuzu yukarı kaldıran adalelerin kuvvetlendirilmesini amaçlayan fizik tedavi, elde ağır eşya taşınmasından sakınmak gibi tavsiyeler yararlı olur. Nörolojik ve vasküler bulguların ağır olduğu vakalarda ameliyatla tedavi gerekir. Ameliyatta skaleneus anterior adalesi kesilir, servikal Kosta çıkarılır, böylece aralık genişletilerek bası ortadan kaldırılır.